شمس الدين محمد بن محمود آملي

167

نفائس الفنون في عرائس العيون ( فارسى )

پس بيرون آرند ديك مطين و بهروقيه كبريت سه وقيه آب شيرين در او ريزند و بجوشانند و چون جوشيده باشد آن كبريت قدرى نمك مشوى مسحوق در آن جا ريزند در ساعت منحل شود و آب سرخ گردد . تدبير صمغه حمرا كه آن را زرده تخم مرغ خوانند بستانند زرده تخم مرغ را و به آتش او را تقطير كنند و ثفلشرا بستانند و به آب بياض مقطر آن را آغشته كنند و در زجاج مطين ريزند و چيزى بر سر او نهند و وصلرا محكم بگيرند و بر سر آتش نرم نهند چنان كه بجوشد آب سرخشود . و اگر در خاكستر گرم نهند يا آفتاب بهتر باشد و چون آن آب سرخ شود آب مقطر درو ريزند تا صمغه در زير قاروره چنان كه بايد حاصل شده باشد . تدبير شب بستانند شب را و بكوبند و ببيزند و در ديك سفالين كه چربى بر او نرسيده باشد كنند و به آتش نرم بجوشانند مادام كه ميجوشد در آتش بگذارند تا وقتى كه خود از جوشيدن ساكن شود و سفيد و منجمد شود و نگذارند كه محرق گردد و سياه شود و فرو گيرند تا سرد شود و بكوبند و نگاه دارند تا بوقت حاجت به كار برند . تدبير مرقشيشا بستانند مقدارى كه خواهند و آن را نيك بسايند و به سركه انگورى خمير كنند و ده روز بافتاب نهند تا خشك شود و باز بسايند و در ديكى كنند و نرم نرم آتش ميكنند تا مصعد شود . پس آنچه مصعد شده بگيرند و بسايند و بار ديگر مصعد كنند و همچنين تا وقتى كه چون سيماب سفيد شود آن را نگاه دارند . تدبير مرقشيشا بستانند مقدارى كه خواهيد مرقشيشا و مغنيسا بكوبند و از زاج و شب يمانى هم چند مقدار ايشان و همه را بسايند و چند نوبت همچنين مى كنند تا بغايت سفيد شود نگاه دارند . وجهى ديگر بستانند از مرقشيشا و مغنيسا آن مقدار كه خواهند و هر دو را خورد بسايند و همچند آن زرنيخ بر آن اضافه كنند و دو روز به آتش سركين جمله را بريان كنند و بيرون آرند و به آب كبريت و نوشادر بسايند و مصعد گردانند تا نيك سفيد شود و نگاه دارند .